getmək

getmək
f.
1. Addım ataraq hərəkət etmək; yerimək, addımlamaq. Asta-asta getmək. İti getmək. Piyada getmək. Yolla getmək. Yanınca getmək. // Bir yerdən başqa yerə varmaq. Şah Səlməxatuna işarə etdi ki, hərəmxanaya getsin. . M. F. A.. <Kərbəlayı Qubad:> Gedirəm Sijimqulu bəyin yanına. Ü. H.. // Nəqliyyat vasitəsində hərəkət etmək. Qatarla getmək. Araba ilə getmək. Kəndə atla getmək. // Bir yerə gedərkən birisinə yoldaşlıq etmək. Qardaşı da onunla şəhərə getdi. // Başqa yerə varmaq üçün olduğu yerdən ayrılmaq, yola düşmək, istiqamət almaq. Xaricə getmək. Bağa getmək. Dənizə getmək. – Əziz Kamalı anasına tapşırıb cəbhəyə getdi. S. Rəh.. // Eyni mənada nəqliyyat vasitələri haqqında. Qatar gecə gedir. Təyyarə saat 6-da gedir. // Olduğu yeri tərk etmək, oradan çıxıb getmək. Evdən getmək. Şəhərdən getmək. Dərsdən getmək. İclasdan yarımçıq getmək. – <Oğlan> getmək istəyir, zəng çalınır, Sona gəlir. H. N..
2. Başqa bir yerə köçmək, yaşayış yerini dəyişmək. Yaylağa getmək. – İrəvanda Cəfərabad məhəlləsində oturan kazak qoşunları iyunun ikisində Kəpəgir dağında yaylağa gedəsi idilər. C. M..
3. Keçmək, ötmək, keçib getmək. Xiyabanla getmək.
4. dan. Özünə sənət, peşə seçmək, bir işin dalınca varmaq. Həkimliyə getmək. Müəllimliyə getmək. – Heç bilmirəm, niyə xalq bu tərtəmiz qələm işinə getdi, sən bu gilkərpic işinə. S. R..
5. Yolda, hərəkətdə olmaq (göndərilən şey haqqında). Təyyarə Bakıdan Daşkəndə neçə saata gedir?
6. Cərəyan etmək, vaqe olmaq, davam etmək. Sinifdə dərs gedir. Məşğələ yaxşı gedir. – . . Çarpışma konsullar yerləşən məhəllələrdən çox uzaqda gedirdi. M. S. O.. Bu qayda ilə ata ilə oğul arasında söhbətlər gedir. S. R.. Çöldə qızğın biçin gedirdi. S. Rəh..
7. Yaxınlaşmaq, az qalmaq. Günəş batmağa doğru gedirdi. M. İ..
8. Bitmək, qurtarmaq, ötmək, keçmək, sona çatmaq. Ömür getdi. Cavanlıq getdi. – Qış getdi, bahar oldu; Çöllər, təpələr doldu; Şən üzlü mələklərlə. A. Ş. <Xurşud:> Gün gedib, aylar dolandı, padşahım gəlmədi. Ü. H.. Qış da yavaş-yavaş qarı və soyuğu ilə ötüb getdi. Ç.. // Yox olmaq, əldən çıxmaq. İt də getdi, ip də. (Məsəl).
9. Lazım olmaq, çatmaq, sərf olunmaq. Xalata 5 metr parça gedir. – Bir quyunun qazılmasına gedən vaxtın yarıdan çoxunu başqa işlər aparır. M. İ.. // Ehtiyacı ödəmək, bəs olmaq, görmək. Bu palto üç il gedər. // Xərclənmək, sərf edilmək, işlənmək. Bu qədər pul hara getdi?
10. Tamaşaya qoyulmaq, göstərilmək. Operada nə gedir? «Azərbaycan» kinoteatrında «Koroğlu» filmi gedir. – Bu axşam dram teatrında «Sevil» tamaşası gedirdi. S. R..
11. Aparıb çıxarmaq (yol haqqında). Bu yol Göy gölə gedir.
12. məc. Ölmək, dünyanı tərk etmək. Mən gedərəmsə məramım genə dünyadə durar. M. Ə. S.. Ey könül, bu acı hisslərdən əl çək? İnsan bir gün gəlmiş, bir gün gedəcək. M. Müş..
13. Evlənmək, ərə getmək. <Şahsənəm:> Ana, razı olun, gedim Qəribə; Ana, mən yazığı nə dindirirsən? «Aşıq Qərib». <Nazlı:> Dadaş, and olsun Allaha, mən Mirbağır ağaya getməyəcəyəm. C. M.. <Sənəm:> Heç bunun kimi gözəl qız qoca kişiyə gedərmi? Ü. H..
14. Bir ünvana göndərilmək, çatdırılmaq. Məktub Moskvaya gedəcək. – <Nərgiz Səməndərə:> Həmin bu kitab instituta gedəcək, . . mühafizə olunacaqdır. B. Bayramov.
15. məc. Rəvac olmaq, satılmaq. Mal yaxşı gedir.
16. Axmaq, cərəyan etmək (maye haqqında). Evin dalından su gedirdi.
17. Bir sıra isimlərə qoşularaq müxtəlif ifadələr və mürəkkəb feillər düzəldilir; məs.: fikrə getmək, xəyala getmək, rəngi getmək, əldən getmək.
◊ Getsin gəlməsin – təkrar olunması arzu edilməyən hadisə və ya bir iş haqqında söylənir. Ağır günlər getsin gəlməsin. – <Kəblə Məhəmməd:> Ay usta, o illər getsin gəlməsin! Yadıma salma. Mənim də başıma az iş gəlmədi. Ç.. Az getdi, üz getdi, dərə, təpə düz getdi. . . – Azərbaycan nağıllarında «çox getmək» mənasında işlədilir. get-gedə bax getdikcə. <Zeynal> getgedə məişət pozğunluğunun çirkabı içinə yuvarlanırdı. S. H.. Muxtar get-gedə narahat olur, hətta darıxmağa başlayırdı. B. Bayramov.

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Игры ⚽ Поможем сделать НИР

Look at other dictionaries:

  • getmə — «Getmək»dən f. is. Ümidin getməsini Bahar da istəyirdi. B. Bayramov …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • getməli — bax gedəcək. Əziziyəm, qalasız; Şəhər olmaz qalasız; Mən ki getməli oldum; Siz sağlıqnan qalasız. (Bayatı) …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • GETM — Great Eastern ToastMasters Club (Miscellaneous » Toastmasters) …   Abbreviations dictionary

  • hüdi getmək — (Salyan) sinov getmək, dərdindən ölmək. – Güneldən ötri lap hüdi gedirəm …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • höürə getməx’ — (Göyçay) məhəbbət salmaq …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • kino:na getməg — (Salyan) yerinə çatmaq, axıradək bilmək. – Adam hər deyilən sözün kino:na gessə, tez qocalar …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • zülə getməx’ — (Zəngibasar) həsrətini çəkmək, ürəyi istəmək. – Gədədən ötün züleydirəm …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • uzanıb-getmək — bax uzanmaq 3 cü mənada. Düşərgənin <ətrafında> yamyaşıl pambıq sahələri uzanıb gedir. M. İ …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • gedilmək — «Getmək»dən məch. Suraxanıyadək Sabunçu dəmir yolu xətti ilə, ondan o yana faytonla gedilirdi. S. H …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • yol — is. 1. Gediş gəliş və nəqliyyat işləməsi üçün zolaq şəklində ayrılmış yer. Kəndarası yol. Bu yol haraya gedir? Avtomobil yolu. Şose yolu. – <Yusif şah> əmr elədi ki, hər yerdə yollar təmir olunsun və lazım məqamlarda və mənzillərdə körpülər …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”